Tầm quan trọng trong bảo vệ nguồn nước mặt hiện nay, tác động của hiện tượng phú dưỡng hóa lên hệ sinh thái.

Ngày 04-05-2016 - Đăng bởi: daonhung

tao_doc_2                                                   hinh1: hiện tượng phú dưỡng hóa làm ôi nhiễm nguồn nước mặt

Nước – nguồn tài nguyên vô cùng quý giá nhưng không phải vô tận, 97% nước trên Trái Đất là nước mặn, chỉ 3% còn lại là nước ngọt nhưng gần hơn 2/3 lượng nước này tồn tại ở dạng sông băng và các mũ băng ở các cực. Phần còn lại không đóng băng được tìm thấy chủ yếu ở dạng nước ngầm, và chỉ một tỷ lệ nhỏ tồn tại trên mặt đất và trong không khí. Tuy nhiên, hiện nay nguồn nước này đang bị ô nhiễm trầm trọng do nhiều nguyên nhân mà nguyên nhân chính là do hoạt động sản xuất và ý thức của con người, đe dọa sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật. Trong đó, ô nhiễm nguồn nước mặt và đặc biệt là hiện tượng phú dưỡng là một vấn đề lớn, xảy ra tại hầu hết các hồ trên thế giới, gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với mỗi quốc gia nếu không được can thiệp, xử lý kịp thời.

Việt Nam là một nước có hệ thống sông ngòi chằng chịt, do đó các ao, hồ nước ngọt phân bố rất dày đặc và kéo dài kh ắp c ả nước. Ao, h ồ có nhiệm vụ chính là chứa nước sạch để nuôi trồng thủy sản, tạo cảnh quan và nó còn có nhiệm vụ điều tiết nước mưa, điều hòa khí hậu, đặc biệt đó còn là môi trường sống của các sinh vật ở nước. Cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp thì vấn đề ô nhiễm môi trường cũng trở nên c ấp bách. Đối với nguồn nước thì cũng không ngoại lệ, các ao hồ hiện nay đang bị ô nhiễm trầm trọng. Các nguồn nước thải ch ưa qua x ử lí v ẫn ồ ạt đổ ra ngoài, một số ít tàn dư của thuốc hóa học,…… đó trở thành nh ững nguyên nhân chính làm ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước. Ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cũng như bệnh tật của con người. Nguồn nước bị ô nhiễm có th ể làm lây lan và phát tán một số loại bệnh nguy hiểm ở người. Đối với một số sinh v ật ở nước thì nguồn nước bị ô nhiễm sẽ tác động rất lớn đến sự sống của các sinh vật ở nước. Vấn đề ô nhiễm nguồn nước ngày càng trở nên nghiêm trọng. Đặc biệt là ở các ao hồ đô thị, các sông và kênh dẫn nước thải, vấn đ ề ô nhi ễm dinh dưỡng đang làm cho chất lượng nước thay đổi theo chiều hướng bất lợi kể cả cho các mục đích sử dụng nước và các hệ sinh thái. Một trong những hậu quả chính của ô nhiễm dinh dưỡng là hiện tượng phú dưỡng. Hiện tượng phú dưỡng biểu thị sự phát triển nhanh chóng của một số loài thực vât thủy sinh bậc thấp như tảo, rong, rêu…. ảnh hưởng tới cân bằng sinh học nước.

Hiện tượng phú dưỡng (eutrophication)( xuất phát từ Hy lạp có nghĩa là “thừa dinh dưỡng”) là một dạng suy giảm chất lượng nước thường xảy ra ở các hồ chứa với hiện tượng nồng độ các chất dinh dưỡng trong hồ (đặc biệt là N và P) tăng quá cao làm bùng phát các loại thực vật nước (như rong, tảo, lục bình, bèo v.v…), gọi là hiện tượng nở hoa trong nước và làm tăng các chất lơ lửng, chất hữu cơ, làm suy giảm lượng ôxy trong nước, nhất là ở tầng dưới sâu gây ảnh hưởng không tốt đến chất lượng nước và hệ sinh thái trong nước.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng phú dưỡng
Nguyên nhân gây ra tình trạng phú dưỡng tại hồ chứa chủ yếu là từ nguồn thải xác định. Đây là các nguồn gây ô nhiễm có thể xác định vị trí chính xác (thường trong một phạm vi không gian xác định) như cống dẫn nước thải ở khu dân cư, nhà máy, khu công nghiệp, đô thị… Hàm lượng các chất dinh dưỡng từ nguồn này đổ trực tiếp vào hồ thường rất cao.

Ao, hồ có vai trò quan trọng đối với hệ sinh thái và con người. Nó không chỉ là nơi vui chơi giải trí mà còn có nhiệm vụ điều hòa khí hậu, điều tiết nước mưa đồng thời là nơi chứa và làm sạch nước thải. Tuy nhiên, hiện nay không chỉ ở Việt Nam mà các nước trên thế giới có khá nhiều hồ, đặc biệt tại khu đô thị đang rơi vào tình trạng ô nhiễm mà điển hình là hiện tượng phú dưỡng. Hiện tượng phú dưỡng xảy ra trong các ao hồ gây ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường sinh thái, giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm không khí, nguồn nước,… và gây ảnh hưởng lớn tới con người và các loài sinh vật khác. Đây là một vấn đề môi trường cần được quan tâm trong giai đoạn hiện nay khi sự phát triển kinh tế và đô thị hóa đang ngày càng gia tăng trên toàn thế giới. Do vậy, cần phải có những biện pháp thích hợp để ngăn chặn cũng như xử lý hiện tượng này thông qua việc tăng cường nghiên cứu và áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường để góp phần xử lý ô nhiễm ở các hồ. Ngoài ra, cần nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc ngăn ngừa hiện tượng phú dưỡng, giảm phát thải các nguồn ô nhiễm, tránh nguy cơ gây suy thoái nguồn nước hồ chứa.